FİBROMYALJİ
Fibromiyalji erişkinlerin yaklaşık %2’sinde görülür, kadınlarda erkeklere göre daha yaygındır .En çok doğurganlık çağındaki veya çalışma hayatındaki kadınlarda görülmesine rağmen çok geniş bir yaş dağılımı da vardır.
Fibromiyaljide etyoloji tam olarak belirlenememiştir. FM’nin oluşmasına katkıda bulunan birçok mekanizma olduğu düşünülmektedir. Hastalıkta rol oynayabileceği düşünülen bazı biyokimyasal, nörohormonal, santral sinir sistemi, immünolojik, psikolojik ve çevresel faktörlere ait kanıtlar bulunmuştur
Fibromyaljinin en önemli bulgusu kronik yaygın kas iskelet sistemi ağrısıdır. Kronik olması ise 3 aydan daha uzun süredir devam etmesini ifade etmektedir. Ağrının hissedildiği bölgeler; boyun, bel, alt ekstremite, sırt, dirsek, göğsün ön tarafı, çenedir. Ağrı geniş bir alandadır ve hasta sınırlarını net olarak çizemez.

Fibromiyalji hastalarında tutukluk yaygındır ve sabahları daha belirgin olup tüm gün sürebilmektedir. Tutukluk tüm vücutta hissedilir ve fonksiyonel kayıp oluşturmaz. Görülme sıklığı %75-85 arasında değişmektedir . Yumuşak dokularda şişlik hissi FM’li hastaların %50’sinde görülmektedir ve bu his genellikle ekstremitelerde eklem ya da eklem dışı yerleşimli olabilir fakat objektif bir şişliğe rastlanılmaz Yorgunluk ve halsizlik FM’li hastaların yaklaşık olarak %75- 90’ında orta ve ciddi düzeyde görülebilir ve sabah yataktan kalkarken ve günün ileri saatlerinde en fazla olup genellikle gün boyu sürer .Hastalar tipik olarak daima yorgun olduklarını ifade ederler. Hastaların fiziksel aktivitesini etkiler, günlük işlerini yaparken de güçsüzlük ve halsizliğin belirginleştiğini belirtirler.
Psikolojik bulgular FM’li hastalarının yaklaşık olarak %30- 60’ında vardır. Bunlar anksiyete, stres ve depresyonu içerir .Migren ve migren dışı baş ağrıları FM’li hastalarda %28-58 arasında değişen oranlarda bildirilmiştir. Dismenore hastaların %50’sinde, gastrointestinal problemler %60’ında ve Raynaud fenomeni de % 30’unda bildirilmiştir.
Fibromyaljide tanı için yapılan rutin laboratuvar testleri, serolojik testler, röntgen, bilgisayarlı tomografi, MRG, sintigrafik yöntemler ve elektromiyografi (EMG) incelemeleri normaldir.
Fibromyalji tedavisinde yaygın olarak kullanılan steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar, steroidler, opioidler ve kas gevşeticilerin günümüzde etkinliklerinin olmadığı gösterilmiştir.
Trisiklik antidepresanlar, Pregabalin (nöropatik ağrı tedavisinde ilk seçenek olarak FDA tarafından onaylanmıştır), Zopiklon ve Zolpidem gibi bazı non-benzodiazepin türü hipnotikler FM’de uyku bozuklukları ve yorgunluk üzerine düzeltici etkileri bulunmasına rağmen ağrı üzerine etkisizdir. Opiodlerin FM tedavisinde analjezik olarak kullanımını destekleyen yeterli randomize kontrollü çalışma bulunmamaktadır. Bilişsel Davranış Tedavisi: Bilişsel davranış tedavisi (BDT) hastaların sorunların üstesinden gelmesine yardımcı olabilir.
Fibromiyalji tedavisinde kullanılan fizik tedavi ajanları müsküler semptomlar ve eklem sertliğini azaltarak semptomatik iyileşme sağlamaktır.
Ayrıca girişimsel olarak tetik nokta injeksiyonları ,akupuntur,iğne ile ağrı tedavileri başarılı şekilde uygulanmaktadır.